A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: core/Security.php

Line Number: 188

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 672

BIO Magazine - Μανόλης Ανδρόνικος Δεκέμβριος 2015
Δεκέμβριος 2015 No38

BIO Biography

Μανόλης Ανδρόνικος
Μανόλης Ανδρόνικος

«Οι λοφώδεις πεδιάδες της Πιερίας, μιας αγροτικής περιοχής της βόρειας κεντρικής Ελλάδας, δεν πρόδιδαν το μυστικό που έκρυβαν επί 2000 χρόνια ώσπου ο αρχαιολόγος Μανόλης Ανδρόνικος διαισθάνθηκε ότι το μικρό ύψωμα στην άκρη της πόλης ήταν τόσο ομοιόμορφα στρογγυλεμένο που δεν μπορούσε να είναι γέννημα της φύσης. Βασισμένος σε αυτήν την ένδειξη και στο ένστικτό του, ο Ανδρόνικος άρχισε ανασκαφές.», ανέφερε χαρακτηριστικά το περιοδικό National Geographic σε ένα αφιέρωμά του στον μεγάλο αρχαιολόγο. Ο Μανόλης Ανδρόνικος του Λεωνίδα, ο οποίος επιθυμούσε να αναγράφεται το όνομα του με 'ο', γεννήθηκε το 1919 στην Προύσα της Μικρασίας και κατά τη διάρκεια του βίου του κατάφερε να τεκμηριώσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την ελληνικότητα της Μακεδονίας, σε μιαν εποχή που οργίαζε η σκοπιανή προπαγάνδα για την καταγωγή των αρχαίων Μακεδόνων. Ο διεθνούς φήμης επιστήμονας με την Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, ήρθε στη Θεσσαλονίκη, όπου και γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Από παιδί κιόλας, στην προσφυγομάνα Θεσσαλονίκη, θα βρει καταφύγιο στην ποίηση με αγαπημένους του ποιητές τον Παλαμά, τον Ελύτη και τον Σεφέρη. Μάλιστα, η αφοσίωση του στα γράμματα τον ωθεί να ιδρύσει μαζί με φίλους του το σύλλογο «Η Τέχνη». Λίγα χρόνια μετά, το 1954 έως το 1955, θα μετεκπαιδευτεί στην Οξφόρδη δίπλα στον καθηγητή σερ Τζων Μπίζλευ, τον πατέρα της αρχαίας ελληνικής αγγειογραφίας, ενώ σαν σημάδι της μοίρας το 1937 θα πρωτοεπισκεφτεί την περιοχή της Βεργίνας ως φοιτητής με το δάσκαλο του Κων/νο Ρωμαίο, όπου και θα παρακολουθεί στενά τις ανασκαφές του ως το 1940. Αμέσως μετά την αποφοίτησή και την ορκωμοσία του, διορίζεται καθηγητής μέσης εκπαίδευσης στο Διδυμότειχο της Θράκης. Όντας, όμως, υπερδραστήριος αποφασίζει να περάσει στην Παλαιστίνη και να καταταγεί στρατιώτης στις ελληνικές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής. Η πορεία του διαγράφεται λαμπρή, όπως και το ανήσυχο πνεύμα του: το 1957 με τη διατριβή του «Λακωνικά ανάγλυφα» εκλέγεται υφηγητής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ενώ τέσσερα μόλις χρόνια αργότερα προάγεται σε έφορο αρχαιοτήτων και εκλέγεται καθηγητής στην ομώνυμη έδρα. Κατά τη διάρκεια της θητείας του στη συγκεκριμένη θέση, πρωτοστατεί σε ανασκαφές σε αρκετές περιοχές της Μακεδονίας μεταξύ των οποίων στη Θεσσαλονίκη, στη Βέροια, στη Νάουσα και αλλού. Το 1949 ενώνει τη ζωή του με την Ολυμπία Κακουλίδου και μέσα στα επόμενα τρία χρόνια ξεκινά τις ανασκαφικές του εργασίες στη Βεργίνα. Ο αγώνας του μεγάλος και μάλιστα αρχικά γεμάτος εμπόδια. Στο ξεκίνημα θα ανασκάψει 32 τύμβους της πρώιμης εποχής του σιδήρου ενώ με τον Γιώργο Μπακαλάκη θα ολοκληρώσει και την ανασκαφή του ανακτόρου της Βεργίνας. Το 1952, έτος που ορκίστηκε και διδάκτορας του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αρχίζει τις ανασκαφές της Μεγάλης Τούμπας. Αρχικά, απογοητεύεται αφού ανακαλύπτει τρεις τάφους που έχουν όμως συληθεί. «Η πρώτη άμεση αντίδραση που δοκίμασα ήταν μια έντονη απογοήτευση. Η πόρτα παρουσιάζει μια τραχιά, χοντροδουλεμένη επιφάνεια. Οι τοίχοι δεν είχαν καμιά διακόσμηση», αναφέρει χαρακτηριστικά. Λίγο πιο βαθιά, όμως, εκεί θ' ανακαλύψει την αριστουργηματική τοιχογραφία με θέμα την αρπαγή της Περσεφόνης. Παρόλα αυτά, αρνείται να εφησυχάσει. Με το πάθος του οραματιστή που κυνηγάει την «Ιθάκη» του ψάχνει αδιάκοπα στην ψυχή και στο χώμα. Παλεύει με τη γη και τον εαυτό του. Τα υπολειπόμενα χρήματα και ο εναπομείναντας χρόνος του φτάνουν στο τέλος τους, όχι όμως και το πείσμα του. Στις 8 Νοεμβρίου 1977, που έλαχε να γίνει η σημαντικότερη μέρα της ζωής του, ανακαλύπτει χωρίς καμία αμφιβολία και με τεκμηριωμένες αποδείξεις τον τάφο του βασιλιά των Μακεδόνων Φιλίππου Β΄. Τα ευρήματα πολλά: χρυσή λάρνακα με ανάγλυφο το δεκαεξάκτινο αστέρι και οστά, λαμπρές τοιχογραφίες, σιδερένιοι θώρακες, ψηφιδωτά, ανάγλυφα μέλη, κλίνες από ελεφαντοστό και άλλα πολλά. Λίγο καιρό πριν τη σπουδαία ανακάλυψη έγραφε στο σημειωματάριό του: «Οι προσδοκίες για την ανασκαφή της Μ. Τούμπας είναι εξαιρετικές. Ακόμα και η απίστευτη ελπίδα πως κάτω από την τεράστια επίχωση της καλύπτει τάφους Μακεδόνων Βασιλέων. Τίποτα δεν αποκλείεται!» ενώ την πρώτη μέρα της ανακάλυψης σημειώνει: «Εκείνο το βράδυ στάθηκε αδύνατο να κοιμηθώ. Ήταν η πιο απίστευτη ώρα της ζωής μου. Έπιασα με τα χέρια μου το λείψανο του Φιλίππου». Η πολιτεία αμέσως τον εμπιστεύεται. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Πρωθυπουργός της Ελλάδας, μόλις ενημερώνεται για το κατόρθωμα του Ανδρόνικου, του ξεκαθαρίζει: «Θα σας δώσω ό,τι θέλετε. Πείτε τι θέλετε και θα το έχετε. Δώσατε φωνή και υπόσταση στην ιστορία της Ελλάδος». Ποιος θα μπορούσε ν' αμφισβητήσει ότι η ανακάλυψη του διεθνούς φήμης Έλληνα αρχαιολόγου είχε και έχει κεφαλαιώδη εθνική σημασία; Μάλιστα, το 1978, αποκαλύπτει έναν ακόμα Μακεδονικό τάφο, επίσης ασύλητο. Εκτός από τη συνεχόμενη παρουσία του στην πνευματική ζωή της χώρας, άξιες λόγου είναι και οι διακρίσεις του μερικές από τις οποίες είναι οι ακόλουθες: Πρόεδρος του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, του εθνικού συμβουλίου και της εκτελεστικής επιτροπής της UNESKO, μέλος και Πρόεδρος του αρχαιολογικού συμβουλίου. Ισόβιος έταιρος της αρχαιολογικής εταιρείας, μέλος της εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, του γερμανικού αρχαιολογικού Ινστιτούτου του Βερολίνου, της διεθνούς ένωσης τεχνοκριτών (A.I.C.A.), της «Τέχνης» της Θεσσαλονίκης, του Explorer Club της Νέας Υόρκης, επίτιμος έταιρος της ισπανικής εταιρείας κλασικών σπουδών Pastor και της εταιρίας ελληνικών σπουδών του Λονδίνου. Οι διακρίσεις, όμως, έχουν και συνέχεια. Το 1980 η Ακαδημία Αθηνών τον εξέλεξε αντεπιστέλλον μέλος της και το 1982 τιμήθηκε με το βραβείο «Ολυμπία» του ιδρύματος Α. Ωνάση. Επιπλέον, μόλις λίγες μέρες πριν το θάνατό του, στις 17 Μαρτίου, η πολιτεία βράβευσε τον μεγάλο αρχαιολόγο στο κυβερνείο με τον μεγαλόσταυρο του τάγματος του Φοίνικα. Το ανώτατο αυτό παράσημο του κράτους παρέλαβε ο αδερφός του Ανδρόνικου, κ Απ. Φιλιππίδης, μιας και ο ίδιος ήταν πια βαριά ασθενής. Το Βραβείο «Χέντλερ» και η βράβευση του Ανδρόνικου από την Ένωση Σμυρναίων Μικρασιατών Βορείου Ελλάδος ως επίτιμο μέλος της σφράγισαν το μεγαλόπνοο έργο του αξιομνημόνευτου αρχαιολόγου. Από την σπουδαία εργογραφία του αξίζει να ξεχωρίσουμε τα επόμενα: «Αρχαίαι επιγραφαί Βεροίας» (1951), «Ο Πλάτων και η τέχνη» (1952), «Βεργίνα Ι , το νεκροταφείο των τύμβων» (1969). Ο Μανόλης Ανδρόνικος που μέχρι και το τέλος της ζωής του έμενε στην Παπάφη Θεσσαλονίκης πέθανε σε ηλικία 73 ετών, στις 30/03/92. Η Ένωση Σμυρναίων Μικρασιατών Βορείου Ελλάδος, προς τιμήν του, ονόμασε το λαογραφικό της μουσείο στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μικρασία», αίθουσα Μανόλη Ανδρόνικου.

http://mikrasia.gr/?render=page&id=22

<< Επιστροφή στην λίστα

© BIO | info@biomagazine.gr

Powered by CreativeWorks