A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: core/Security.php

Line Number: 188

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 672

BIO Magazine - Οι θετικές προοπτικές της επιστήμης για τη μάχη κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας Δεκέμβριος 2015
Δεκέμβριος 2015 No38

BIO Interview

Οι θετικές προοπτικές της επιστήμης για τη μάχη κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας
Οι θετικές προοπτικές της επιστήμης για τη μάχη κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας

Οι θετικές προοπτικές της επιστήμης για τη μάχη κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας

 

Νέο διαγνωστικό test και ερευνητικό project υπόσχονταιέγκαιρη πρόληψη και αποτελεσματικότερη αποκατάσταση στις πάσχουσες

Αν και το διαγνωστικό test κατά Παπανικολάου αποτελεί εδώ και αρκετές δεκαετίες σημαντικό όπλο στα χέρια της επιστήμης, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι,παγκοσμίως, ο δεύτερος συχνότερος καρκίνοςστις μέρες μας, στις γυναίκες ηλικίας 15-44 ετών. Παρά το γεγονός ότι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτός, καθώς είναι ορατός σε μια απλή γυναικολογική εξέταση, αναφέρονται περίπου 500.000 νέα περιστατικά και 275.000 θάνατοι παγκοσμίως από τη νόσο, ενώ στην Ελλάδα τα περιστατικά ανέρχονται σε 307 και οι θάνατοι σε 159 ετησίως. Μιλήσαμε με την Επίκουρο Καθηγήτρια Μαιευτικής Γυναικολογίας, κα Καλλιόπη Παππά, για τις αιτίες της νόσου, για τις θετικές προοπτικές που μας υπόσχεται η επιστήμη, καθώς επίσης, για ένα νέο διαγνωστικό test, που υπόσχεται πολύ πιο αξιόπιστα αποτελέσματα.

Κυρία Παππά, πού οφείλεται ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας;   

O καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αφορά κατά κύριο λόγο νέες γυναίκες, ενώ έχει τεκμηριωθεί ότι ο ιός των ανθρωπίνων κονδυλωμάτων (humanpapillomavirus, HPV) σχετίζεται απόλυτα με τη νόσο. Ηλοίμωξη από τον HPV είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική μόλυνση που συμβαίνει μέσω της σεξουαλικής οδού ή της επαφής δέρμα με δέρμα. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι πάνω από τα τρία τέταρτα των σεξουαλικά ενεργών γυναικών θα μολυνθεί μία ή περισσότερες φορές στη ζωή τους, καθώς η φυσική νόσηση δεν καταλείπει απαραίτητα και ανοσία. Υπάρχουν πάνω από 100 HPV υπότυποι, αλλά δύο από αυτούς οι 16 και 18 προκαλούν το 70% των καρκίνων.

Ποιεςπροόδους έχεισημειώσει η επιστήμη στη μάχη για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας;

Για περισσότερο από 60 χρόνια,η εξέταση κατά Παπανικολάου ή Paptest υπήρξε ο κύριος τρόπος μαζικού πληθυσμιακού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, με αποτέλεσμα τη μείωση κατά 80% της νόσου αλλά και των θανάτων από το νόσημα. Το μειονέκτημα του, όμως, είναι η μικρή ευαισθησία και το αυξημένο ποσοστό ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων που παρουσιάζει. Πιο πρόσφατα, η εξέταση της παρουσίας του ιού στις αλλοιώσεις του τραχήλου, δηλ. το HPV-DNAtest, έχει βοηθήσει σημαντικά στα σενάρια πρόληψης, αλλά και η κολποσκόπηση και νεώτερες μέθοδοι όπως το ThinPrep, η μέθοδος Cobas, και άλλες,  σίγουρα βοηθούν στην έγκαιρη διάγνωση. Παράλληλα, στα πλαίσια της πρωτογενούς πρόληψης, τα HPV εμβόλια είναι 100% αποτελεσματικά στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας από τους τύπους 16 και 18. Στην πραγματικότητα,όμως,δεν έχουν γίνει σημαντικές πρόοδοι από το σημείο που μας άφησε ο Παπανικολάου, καθώς ό,τι καινούργιο έχει προσφέρει η ερευνητική και βιοτεχνολογική κοινότητα έχει οικονομικό κόστος, απαιτεί προσβασιμότητα σε ιατρικές και διαγνωστικές εγκαταστάσεις και εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ από την άλλη μεριά στα πλαίσια του εμβολιασμού, οι τύποι 16 και 18 αφορούν μόνο το 70% των καρκίνων. Έτσι, λοιπόν, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) τον Απρίλιο του 2013, ανέφερε ότι 1 στις 100 γυναίκες στην Ευρώπη θα αναπτύξει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και 1 στις 25.000 θα πεθάνει από τη νόσο. Είναι κατανοητό δε ότι αυτά τα ποσοστά εκτοξεύονται στις αναπτυσσόμενες χώρες που αφορούν και μεγαλύτερο σε αριθμό πληθυσμό. 

Στο άμεσο μέλλον, υπάρχουν ελπίδες να εξαλειφθεί η νόσος;   

Παγκοσμίως, στις ερευνητικές κοινότητες ο HPVαποτελεί φλέγον θέμα και πραγματικά γίνονται αξιόλογες προσπάθειες για νέες προσεγγίσεις τόσο στην πρόληψη όσο και τη θεραπευτική αντιμετώπιση της HPVλοίμωξης και κατ’ επέκταση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η αναγκαιότητα αυτή έγινε στόχος και για τη δική μας ερευνητική ομάδα. Έτσι, σε μια πρώτη προσέγγιση της νόσου, προσανατολιστήκαμε στην ανάπτυξη ενός εργαλείου πληθυσμιακού ελέγχου. Δηλαδή, επικεντρωθήκαμε στη δημιουργία μιας δοκιμασίας, όπως το Pap-test, η οποία,όμως, δε θα έχει τις αδυναμίες και τους περιορισμούς των ήδη υπαρχόντων. Η έρευνα πάνω στο πεδίο ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια και βασίστηκε στο ότι η HPVλοίμωξη κατά κύριο λόγοεπιδεινώνεται με αργούς ρυθμούς και περνά από προκαρκινικάστάδια μέχρι να εξελιχθεί σε καρκίνο. Με την ακόλουθη εικόνα, θα μπορούσαμε να αναπαραστήσουμε την πορεία της ως εξής:

Αποτέλεσμα των ερευνών μας ήταν να καταφέρουμε να απομονώσουμε βιομόρια, τα οποία ήταν αντιπροσωπευτικά για κάθε στάδιο της νόσου. Έτσι, τα μόρια αυτά αποτέλεσαν δυνητικούς βιοδείκτες, όπου ο συνδυασμός τους φωτογράφιζε τα αντίστοιχα στάδια του φυσιολογικού τραχήλου, της επιμένουσας λοίμωξης, της προκαρκινικής βλάβης και του καρκίνου.

Σήμερα, και αφού έχουμε επιβεβαιώσει πολλαπλά ότι τα αποτελέσματα είναι αναπαραγώγιμα και ακριβή, βρισκόμαστε στη φάση πιστοποίησης, όπου η δοκιμασία εφαρμόζεται πιλοτικά σε 2.000 γυναίκες, ούτως ώστε όταν ολοκληρωθεί και πιστοποιηθεί, να μπορούμε να διαθέσουμε το αποτέλεσμα στη βιομηχανία για εφαρμογή στο κοινόμελλοντικά.

Τι καινούργιο έχει να προσφέρει το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας;

Η εφαρμογή τελικά των αποτελεσμάτων της έρευνάς μας στο ευρύ κοινό συνεπάγεται τη δημιουργία ενός διαγνωστικού τεστ που έχει τα εξής πλεονεκτήματα:

  1. Είναι ευαίσθητο και έχει μεγάλη ακρίβεια. Φωτογραφίζει ακριβώς την κατάσταση του τραχήλου της μήτρας για κάθε στάδιο.
  2. Δεν χρειάζεται εξειδικευμένο προσωπικό για τη λήψη του και τη διάγνωση.
  3. Μπορεί να γίνει οπουδήποτε από ένα ιδιωτικό ιατρείο έως ένα μεγάλο διαγνωστικό κέντρο και από ένα αστικό κέντρο έως ένα απομακρυσμένο χωριό.
  4. Μπορεί να εφαρμοσθεί παγκοσμίως και σε όλες τις ηλικίες των γυναικών.
  5. Το αποτέλεσμα γίνεται γνωστό άμεσα και στον ίδιο χώρο.
  6. Πρόκειται να μειώσει το κόστος για την ανίχνευση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας καθώς θα μειώσει ή θα εξαλείψει τις βιοψίες και τις επισκέψεις για κολποσκόπηση.
  7. Θα είναι προσιτό σε όλες τις γυναίκες καθώς το κόστος διάγνωσης θα είναι ιδιαίτερα χαμηλό

Σε επόμενο στάδιο, ποιος ο προσανατολισμός της έρευνας της ομάδας σας;

Όντως, υπάρχουν σχέδια για το μέλλον τα οποία βασίζονται στα δεδομένα που έχουμε συλλέξει, μέχρι σήμερα. Η έρευνα μας τώρα έχει προσανατολιστεί στη μη επιβατική θεραπεία των σταδίων της HPVλοίμωξης. Προσανατολιζόμαστε στη δημιουργία φορέων επιλεκτικής καταστροφής των κυττάρων που βρίσκονται σε προκαρκινικό στάδιο και, παράλληλα, τη διέγερση και δημιουργία νέου υγιούς ιστού στον τράχηλο, γιατί ας μην ξεχνάμε -ότι ο καρκίνος αυτός αφορά νέες γυναίκες που θέλουν να τεκνοποιήσουν- και αυτό λαμβάνεται σοβαρά υπόψη. Τα πειράματα αυτά έχουν ήδη ξεκινήσει υπό την αιγίδα του BionianCluster, στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ),στο Εργαστήριο Γενετικήςκαι Γονιδιακής Θεραπείας, στο Τμήμα Βασικής Έρευνας ΙΙ, το οποίο διευθύνει ένας διεθνούς κύρους επιστήμονας, ο Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Νικόλαος Ανάγνου, ο οποίος παράλληλα συντονίζει την πρωτοβουλία ανάπτυξης Εθνικών Υποδομών, με τη δημιουργία Μονάδος Παραγωγής Θεραπευτικών Ιών και Τμήματος Γονιδιακής Θεραπείας στο Νοσοκομείο Παίδων Αγία Σοφία.

Το ερευνητικό σαςproject παρουσιάζεται καιστην «Έκθεση Καινοτομίας» στοΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», στα πλαίσια του “Horizon 2020”;

H έρευνα μας παρουσιάστηκε στην «Έκθεση Καινοτομίας» στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και σκοπεύουμε να συμμετάσχουμε στις προσκλήσεις του“Horizon 2020”, με νέες προτάσεις που αποτελούν προέκταση των αποτελεσμάτων των πειραμάτων μας.

Ελπίζουμε ότι παρά την αυξημένη ανταγωνιστικότητα θα υπάρξει επιτυχής έκβαση.

Σας το ευχόμαστε! Θα θέλαμε, κλείνοντας αυτή τη συζήτηση να αναφερθούμεστις δυσκολίες του έργου των ερευνητών στη χώρα μας.

Από όλα αυτά που συζητήσαμε πιο πάνω, είναι κατανοητό ότι, για να ολοκληρωθεί μια έρευνα πίσω από το πρόσωπο που τη σχεδιάζει, υπάρχουν επιστήμονες που συμμετέχουν στην υλοποίηση της. Είναι, λοιπόν, δουλειά πολλών ανθρώπων. Πραγματικά, μέσα από την πορεία μου στους ερευνητικούς κύκλους έχω γνωρίσει και συνεργαστεί με ερευνητές εξαιρετικής ποιότητας όχι μόνο σε επίπεδο γνώσεων αλλά και σε επίπεδο ευστροφίας και παραγωγής ιδεών και γνώσης. Σίγουρα, η Ελλάδα μπορεί να υπερηφανεύεται ότι ένα από τα καλύτερα προϊόντα της είναι και οι επιστήμονες που διαθέτει. Από την άλλη πλευρά, όμως, είναι βέβαιο ότι στη χώρα μας η έρευναδεν εκτιμάται στο βαθμό που της αναλογεί, ούτε υποστηρίζεται παρά μόνο τονίζεται ο Έλληνας ερευνητής ή η Ελληνίδα ερευνήτρια, στιγμιαία, κατά τη δημοσιοποίηση της επιτυχίας. Πίσω από τη λάμψη της τελικής στιγμής, τι υπάρχει; Υπάρχουν στιγμές συνεχούς αναζήτησης χρηματοδότησης, η οποία δίνεται με σκληρό ανταγωνισμό, πολλές φορές οι ερευνητές εργάζονται χωρίς να αμείβονται ή ακόμη διαθέτουν δικά τους χρήματα προκειμένου να προχωρήσει η έρευνά τους. Μεγάλη καθυστέρηση σε προκήρυξη και αξιολόγηση προγραμμάτων αλλά και μεγάλη δυσχέρεια στην απορρόφηση των κονδυλίων που δίδονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι στις Βρυξέλλες, σε αντίθεση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν υπάρχει επίσημο γραφείο ελληνικού επιστημονικού lobby, το οποίο να καθοδηγεί τους Έλληνες ερευνητές για τις τάσεις και τις συνεργασίες που πρέπει να διαμορφώσουν.

 

*Η Καλλιόπη Ι. Παππά είναι Επίκουρος Καθηγήτρια Μαιευτικής Γυναικολογίας

στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Α' Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική

Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Συνέντευξη: Ρούλα  Σκουρογιάννη

<< Επιστροφή στην λίστα

© BIO | info@biomagazine.gr

Powered by CreativeWorks