A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: core/Security.php

Line Number: 188

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 672

BIO Magazine - Η Ακτινική Κεράτωση και η θεραπεία της Δεκέμβριος 2015
Δεκέμβριος 2015 No38

BIO Interview

Η Ακτινική Κεράτωση και η θεραπεία της
Η Ακτινική Κεράτωση και η θεραπεία της

Η Ακτινική Κεράτωση και η θεραπεία της

Η Ακτινική Κεράτωση είναι μία ιδιαίτερα συχνή βλάβη του δέρματος, που προκαλείται από την ηλιακή ακτινοβολία και εμφανίζεται σε άτομα μεγάλης ηλικίας, καθώς η βλάβη του ήλιου στο δέρμα μας είναι αθροιστική. Ο αριθμός ασθενών που πάσχουν από ακτινική κεράτωση αυξάνεται εξαιρετικά γρήγορα, κυρίως στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Αυστραλία. Τα ποσοστά αναφέρουν για τους ενήλικες άνω των 40 ετών, ότι πάσχει το 11% και 25% του πληθυσμού του βορείου ημισφαιρίου και μεταξύ 40% - 60% του πληθυσμού του νοτίου ημισφαιρίου. Οι περισσότεροι από τους πάσχοντες δεν αναγνωρίζουν τα σημάδια της νόσου και αυτό κάνει πολύ δύσκολη τη διάγνωση σε πρώιμο στάδιο. Για την κλινική εικόνα της νόσου και τους τρόπους θεραπείας της συζητήσαμε με τον Καθηγητή Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας, κ. Δημήτρη Ρηγόπουλο*.

 

  • Κύριε Ρηγόπουλε, η ακτινική κεράτωση είναι μια συχνή, προκαρκινική βλάβη του δέρματος, που οφείλεται σε μακροχρόνια έκθεση στον ήλιο. Θα θέλαμε να μας περιγράψετε  την κλινική της εικόνα.

Πράγματι, η Ακτινική Κεράτωση (ΑΚ) ή Υπερκεράτωση έχει ολοένα αυξανόμενη συχνότητα σε όλη την υφήλιο και οφείλεται στην ηλιακή ακτινοβολία, η οποία έχει αθροιστική δράση. Δηλαδή, μπορεί τα σημάδια της βλάβης στο δέρμα να εμφανιστούν τώρα αλλά αυτό δεν αφορά την προφύλαξη ή μη από τον ήλιο κατά την περασμένη χρονιά ή τα τελευταία χρόνια αλλά πολύ μεγαλύτερο διάστημα.

Η ακτινική κεράτωση εμφανίζεται, στα φωτοεκτεθειμένα μέρη: το πρόσωπο, τα χέρια και μπορεί και στον κορμό. Στην αρχή, είναι σαν μία αλλοίωση, την οποία ο ασθενής «απλώς νιώθει», σαν τραχύτητα καθώς ακουμπά το σημείο που παρουσιάστηκε, σαν να ακουμπά γυαλόχαρτο. Σπάνια είναι ελαφρώς επώδυνη.

 

  • Δεν υπάρχει κοκκινίλα ή κνησμός που ενοχλεί και «ειδοποιεί» πιο γρήγορα για τη δερματική βλάβη;

Κνησμός όχι. Μία ανεπαίσθητη κοκκινίλα, μπορεί. Όσο αυτή η βλάβη παραμένει, γίνεται μία σκληρή μάζα, που μπορεί να ξεκολλήσει κιόλας –για αυτό λέγεται υπερκεράτωση- αλλά ξαναγίνεται πολύ σύντομα. Η Αμερικάνικη Ακαδημία Δερματολογίας, αναφέρει ότι το 40% των διηθητικών ακανθοκυτταρικών καρκινωμάτων ξεκίνησαν από ΑΚ. Η πιο επιθετική μορφή της κεράτωσης, είναι η ακτινική χειλίτιδα, που εμφανίζεται στα χείλη και μπορεί να εξελιχθεί σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα.

 

 

 

Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί, επίσης, ότι μεγάλο ποσοστό του κόσμου, στη Γερμανία, για παράδειγμα αναφέρουν τα στοιχεία μας περίπου 80%, δεν αναγνωρίζει τη βλάβη. Η αυξημένη συχνότητα από τη μία και η άγνοια για την πάθηση από την άλλη, καθιστούν  απαραίτητη την ευαισθητοποίηση του κοινού για την ακτινική κεράτωση, η οποία είναι απλή στην αντιμετώπισή της, αλλά μπορεί –αν παραμεληθεί- να οδηγήσει, όπως είπατε ακόμα και στον καρκίνο του δέρματος. Μάλιστα, υπάρχει μία διαφωνία μεταξύ των ιστοπαθολόγων, οι οποίοι εξετάζουν τις βιοψίες σε περιστατικά κερατώσεων, για το αν πρόκειται εξαρχής για μία επιφανειακή καρκινική βλάβη ή αν εξελίσσεται. Υπάρχουν σημαντικά επιχειρήματα και από τις δύο πλευρές, φαίνεται μάλλον να πρόκειται για ένα δερματικό καρκίνωμα in situ, δηλαδή επιφανειακό το οποίο, αν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και κατάλληλα, είναι ιάσιμο 100%.

 

  • Μπορεί ο δερματολόγος να προβλέψει ποια εξέλιξη θα έχει η ακτινική κεράτωση;

Όχι, δυστυχώς, δεν μπορεί ο γιατρός να προβλέψει βλέποντας μία βλάβη αν αυτή θα εξελιχτεί στο μέλλον. Αυτό που μπορεί να δει είναι αν μία βλάβη έχει κάποια στοιχεία, τη στιγμή που την παρατηρεί, ώστε να συμπεράνει ότι βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Βλέποντας, δηλαδή, μία βλάβη έντονα υπερκερατωσική, έχει μία φλεγμονή γύρω της ή έχει μία πληγή ή ματώνει, ο γιατρός αντιλαμβάνεται ότι η κατάσταση έχει ήδη προχωρήσει και θα πρέπει να παρέμβει άμεσα και δυναμικά.

 

 

 

  • Πώς παρεμβαίνουμε; Ποια είναι η συνήθης θεραπεία;

Συνήθως, παρεμβαίνουμε με μεθόδους καταστροφής της βλάβης αυτής. Μπορεί με μία κρέμα, με ένα τοπικό προϊόν ή να είναι μία επεμβατική μέθοδος, όπως για παράδειγμα, κρυοθεραπεία ή λέιζερ ή διαθερμοπληξία. Αυτό το επιλέγει ο γιατρός ανάλογα τον αριθμό των υπερκερατώσεων που υπάρχουν, ανάλογα με την ένταση των βλαβών. Η εμπειρία των τελευταίων δύο – τριών ετών μας οδηγεί να προσέχουμε την προσβολή της περιοχής, του πεδίου, όπως λέμε. Έχουμε διαπιστώσει, δηλαδή, ότι το δέρμα δεν πάσχει μόνο εκεί που είναι ορατή η βλάβη της ακτινικής υπερκεράτωσης, αλλά και στην περιφέρεια του, σε μία περιοχή σχετικά περιορισμένη γύρω από τη βλάβη, στην επιφάνεια του δέρματος. Ο γιατρός το λαμβάνει αυτό υπόψη και με τη θεραπεία επιλογής του, θα πρέπει να επεκταθεί και λίγο προς την περιφέρεια της βλάβης. Τα τοπικά προϊόντα είναι αρκετά αποτελεσματικά αλλά το μεγάλο μειονέκτημά τους είναι ότι διαρκεί η θεραπεία για αρκετές εβδομάδες και έχουν μερικές από αυτές έντονες ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι θεραπείες μεγάλης διάρκειας με ανεπιθύμητες ενέργειες συνήθως έχουν χαμηλή συμμόρφωση από τους ασθενείς, άρα δεν είναι αποτελεσματικές.

 

  • Τι νέο έχουμε στη θεραπευτική αγωγή της ακτινικής κεράτωσης;

Ήδη από τα τέλη του 2014, έχουμε στη διάθεσή μας και στην Ελλάδα, στην Αμερική είχε κυκλοφορήσει λίγο νωρίτερα, ένα τοπικό προϊόν με το τεράστιο πλεονέκτημα έναντι των άλλων ανάλογων προϊόντων ότι για το πρόσωπο η θεραπεία διαρκεί μόλις τρεις ημέρες, ενώ για το σώμα δύο ημέρες. Υπάρχει διαφορά στην περιεκτικότητα του σκευάσματος για το πρόσωπο και για το σώμα. Σε τρεις ημέρες, μπορεί ο ασθενής να απαλλαγεί από το 85% των ακτινικών υπερκερατώσεων που έχει. Με τη μέθοδο αυτή που είναι εξαιρετικά αποτελεσματική κάνουμε και τη θεραπεία πεδίου που αναφέραμε πριν, ενώ πρέπει να πούμε ότι είναι ελάχιστες και ήπιες οι ανεπιθύμητες ενέργειες. Σε αυτή την εξαιρετικά γρήγορη θεραπεία έχουμε –όπως είναι φυσικό– υψηλή συμμόρφωση των ασθενών.

 

  • Καθώς πλησιάζει ο Μάιος, τι θα πρέπει να συμβουλέψουμε τον κόσμο για τους σπίλους και τον έλεγχό τους;

Χαίρομαι που μου δίνετε την ευκαιρία να αναφερθούμε, καθώς η Εβδομάδα Καρκίνου του Δέρματος και η Ημέρα Μελανώματος, στις αρχές του Μαΐου, αποτελούν αφορμές και στην Ελλάδα όπως και σε όλη την Ευρώπη με την εθελοντική προσφορά των γιατρών να επιτυγχάνεται έλεγχος των σπίλων μεγάλου αριθμού ατόμων που προσέρχεται καθόλη τη διάρκεια αυτής της προσφοράς.

 

 

 

Να τονίσουμε, ωστόσο, ότι και όλη τη διάρκεια του χρόνου μπορεί να γίνει ο έλεγχος αν παρατηρήσει κάποιος κάτι ύποπτο. Λέγοντας ύποπτο, να θυμόμαστε τον μνημοτεχνικό κανόνα A-B-C-D:

Α=ASYMETRY=ΑΣΥΜΕΤΡΙΑ: Αν τα δύο μισά μίας ελιάς δεν ταιριάζουν

Β=BORDER=ΟΡΙΑ: Αν τα όρια μίας ελιάς είναι ασαφή

C=COLOUR=ΧΡΩΜΑ: Αν παρουσιάζει κάποιος σπίλος ποικιλία χρωματική

D= DIAMETER=ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ: Αν η διάμετρος είναι πάνω από 6 χιλιοστά

Όλα αυτά ή κάποιο / κάποια από αυτά τα ύποπτα σημεία αν παρατηρήσουμε σε κάποιο σπίλο, πρέπει άμεσα να πάμε στο γιατρό. Σε αυτή την περίπτωση δεν περιμένουμε την Εβδομάδα Μελανώματος. Όπως επίσης και αλλαγές που πιθανόν θα προσέξουμε σε κάποια ελιά που την έχουμε χρόνια και παρουσιάσει κάποια αλλαγή, πάλι επισκεπτόμαστε το δερματολόγο μας άμεσα. Για αυτό και η αυτοεξέταση σε πρώτη φάση είναι πολύ σημαντική.

 

  • Σε μία χώρα, όπως η Ελλάδα, με μεγάλο διάστημα έντονης ηλιοφάνειας, η αντηλιακή προστασία είναι απαραίτητη ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Ωστόσο, έχει μεγάλη σημασία πώς εφαρμόζουμε το αντηλιακό μας. Να δώσουμε κάποιες γενικές αλλά χρήσιμες συμβουλές;

Σας ευχαριστώ που θίγετε το ιδιαίτερα σημαντικό και παραμελημένο αυτό θέμα. Αυτό που πρέπει να τηρούμε είναι το μέτρο και σίγουρα να μην υπάρχει πανικός για το θέμα της ηλιακής βλάβης. Ζούμε σε μία χώρα πασίγνωστη για το ήπιο κλίμα της, τη θάλασσα και τον ήλιο. Δεν μπορούμε να πούμε στον κόσμο να κυκλοφορεί μόνο το βράδυ. Κανονικά κυκλοφορούμε αλλά πάντα με αντηλιακή προστασία, η οποία δεν αφορά μόνο το διάστημα των διακοπών στη θάλασσα, αλλά όλη τη διάρκεια του χρόνου, και στην πόλη, όπου η ηλιοφάνεια είναι επίσης έντονη. Να τονίσουμε ότι χρειάζεται η κατάλληλη ποσότητα αντηλιακού –τα περισσότερα αντηλιακά βγαίνουν πλέον με δοσίμετρα, για να είμαστε σίγουροι για την ποσότητα που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε– και συχνή, κάθε δύο-τρεις ώρες ιδανικά, ανανέωσή του, κυρίως από τις ομάδες υψηλού κινδύνου: άτομα με πολλούς σπίλους, με ανοιχτόχρωμο δέρμα, ανοιχτόχρωμα μάτια και μαλλιά και φυσικά τα μικρά παιδιά. Δεν είναι εύκολο, αλλά μπορεί να επιτευχθεί.

 

 *Δημήτρης Ρηγόπουλος – Καθηγητής Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας & Δντής Β΄Δερματολογικής Κλινικής Νοσ. ΑΤΤΙΚΟΝ

Συνέντευξη: Ρούλα Σκουρογιάννη

<< Επιστροφή στην λίστα

© BIO | info@biomagazine.gr

Powered by CreativeWorks