A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: core/Security.php

Line Number: 188

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 672

BIO Magazine - Στατίνες: το κλειδί για την καταπολέμηση της χοληστερίνης Δεκέμβριος 2015
Δεκέμβριος 2015 No38

BIO Health

Στατίνες: το κλειδί για την καταπολέμηση της χοληστερίνης
Στατίνες: το κλειδί για την καταπολέμηση της χοληστερίνης

Στατίνες: το κλειδί για την καταπολέμηση της χοληστερίνης

 

Η χοληστερίνη είναι μία χημική ουσία απαραίτητη για τη ζωή. Ο οργανισμός μας χρησιμοποιεί τη χοληστερίνη για να φτιάξει τη μεμβράνη, δηλαδή το περίβλημα των κυττάρων μας, για να συνθέσει διάφορες ορμόνες κ.τ.λ. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι χωρίς χοληστερίνη ούτε ο άνθρωπος ούτε κάποιος άλλος ζωικός οργανισμός θα μπορούσε να επιβιώσει. Κι όμως, για τα άτομα μέσης ηλικίας, συχνά και για πολύ νεότερους, ο αγώνας κατά της χοληστερίνης είναι καθημερινός και σκληρός. Είναι απαραίτητος ο έλεγχος της διατροφής μας και συχνά η χορήγηση φαρμάκων για την αποφυγή της αύξησής της. Όσα αφορούν την καλή και κακή χοληστερίνη αλλά και τα νεότερα για τη φαρμακευτική αγωγή μας τα αναφέρει στο άρθρο του ο Καθηγητής Παθολογίας, κ. Μωυσής Ελισάφ*.

 

Χοληστερίνη: απαραίτητη αλλά σε μικρές ποσότητες

Ο οργανισμός μας έχει ανάγκη από σχετικά μικρές ποσότητες χοληστερίνης και είναι γεγονός ότι χωρίς αυτή δεν μπορεί να ζήσει. Εντούτοις, όταν η χοληστερίνη στο αίμα αυξηθεί πάνω από αυτή την απαραίτητη ποσότητα, τότε αρχίζουν να εμφανίζονται προβλήματα. Συγκεκριμένα, όταν υπάρχει μεγάλη ποσότητα χοληστερίνης στο αίμα, τότε αυτή πηγαίνει και «κάθεται» στο τοίχωμα των αγγείων. Έτσι, το τοίχωμα των αγγείων «παχαίνει» και αρχίζει να δημιουργείται η λεγόμενη αθηρωματική πλάκα. Αυτή η διαδικασία μοιάζει με το «πουρί» που πιάνουν οι σωλήνες του νερού. Όσο αυτή η πλάκα μεγαλώνει, τόσο στενεύει το αγγείο και μειώνεται η ποσότητα του αίματος και του οξυγόνου που φθάνει στα διάφορα όργανα. Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται συχνότερα στα αγγεία της καρδιάς, του εγκεφάλου, των κάτω άκρων και του εντέρου. Όταν στενέψουν τα αγγεία που μεταφέρουν αίμα στην καρδιά τότε έχουμε συμπτώματα στηθάγχης. Αν κάποια στιγμή αυτή η αθηρωματική πλάκα «σπάσει», τότε το αγγείο μπορεί να φράξει τελείως και να εμφανισθεί ένα οξύ καρδιαγγειακό επεισόδιο π.χ. ένα έμφραγμα του μυοκαρδίου.

 

Η «κακή» και η «καλή» χοληστερίνη

Η ολική χοληστερίνη του αίματος αποτελείται από την «κακή» και την «καλή» χοληστερίνη. Η «κακή» χοληστερίνη, που είναι και η περισσότερη, βρίσκεται στο όχημα μεταφοράς που ονομάζεται LDL και είναι αυτή που προκαλεί τη ζημιά στα αγγεία. Έτσι, όση περισσότερη «κακή» (LDL) χοληστερίνη έχουμε, τόσο περισσότερο κινδυνεύουμε να πάθουμε κάποιο καρδιαγγειακό νόσημα. Αντίθετα, η «καλή» χοληστερίνη βρίσκεται στο όχημα μεταφοράς που ονομάζεται ΗDL. Η «καλή» (ΗDL) χοληστερίνη προστατεύει από την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων γιατί μαζεύει την περίσσεια χοληστερίνης που έχει καθίσει στο τοίχωμα των αγγείων και τη μεταφέρει πίσω στο συκώτι. Με άλλα λόγια η καλή χοληστερίνη δουλεύει σαν τις υπηρεσίες καθαριότητας του οργανισμού. Επομένως, όση περισσότερη «καλή» (ΗDL) χοληστερίνη έχουμε, τόσο λιγότερο κινδυνεύουμε να εμφανίσουμε κάποιο καρδιαγγειακό νόσημα.

Αντίθετα, η αύξηση της κακής (LDL) χοληστερίνης είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρδιακών επεισοδίων. Για αυτό το λόγο, επιβάλλεται η επιθετική μείωση της, κυρίως σε άτομα που έχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν καρδιακή νόσο. Συγκεκριμένα, η κακή (LDL) χοληστερίνη πρέπει να μειωθεί κάτω από 70mg/dl σε ασθενείς που έχουν ήδη εμφανίσει ένα καρδιαγγειακό επεισόδιο (π.χ. ένα έμφραγμα ή ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο), καθώς και σε άτομα με διαβήτη ή νεφροπάθεια, οι οποίοι επίσης είναι άτομα πολύ υψηλού κινδύνου. Επιπρόσθετα, η κακή χοληστερίνη πρέπει να μειωθεί κάτω από 100mg/dl σε άτομα που δεν έχουν γνωστή καρδιοπάθεια, έχουν όμως πολλούς άλλους παράγοντες κινδύνου και ως τούτου διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο για την εμφάνιση ενός αγγειακού επεισοδίου [π.χ. έχουν υψηλή πίεση, καπνίζουν, έχουν οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας, έχουν χαμηλή καλή (HDL) χοληστερίνη, κ.λ.π.].

 

Αντιμετώπιση με διατροφή

Η δίαιτα, δηλαδή η μείωση των ζωϊκών λιπών και συγκεκριμένα ο περιορισμός των γαλακτομικών προϊόντων και των προϊόντων κρέατος, βοηθά σημαντικά στη μείωση της χοληστερίνης. Στη μείωση της κακής χοληστερίνης συμβάλει, επίσης, η μείωση του σωματικού βάρους, η σωματική άσκηση, η κατανάλωση τροφών που είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες, όπως χόρτα, φρούτα, όσπρια, λαχανικά, καθώς και η κατανάλωση τροφών που είναι εμπλουτισμένες με φυτικές στερόλες ή στανόλες όπως γάλα, γιαούρτι, μαργαρίνη, τυρί ή ροφήματα.

Φαρμακευτική αντιμετώπιση

Οι στατίνες είναι τα πιο σημαντικά φάρμακα για τη μείωση της κακής (LDL) χοληστερίνης, επειδή είναι τα αποτελεσματικότερα και έχουν μελετηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μελέτες έδειξαν ότι αυτά τα φάρμακα μειώνουν εντυπωσιακά τα εμφράγματα, τα εγκεφαλικά επεισόδια και τους καρδιακούς θανάτους και έτσι αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της πρόληψης των καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Οι παρενέργειές τους είναι εξαιρετικά σπάνιες. Κάποιες φορές μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα στο αίμα ενζύμων που έχουν σχέση με τη λειτουργία του ήπατος (δηλαδή τις τρανσαμινάσες). Μικρές αυξήσεις μέχρι το τριπλάσιο από το ανώτερο φυσιολογικό συνήθως δεν είναι λόγος διακοπής της θεραπείας, αλλά πιο συχνής παρακολούθησης των ατόμων. Πολύ σπάνια μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στους μυς, κυρίως όταν συγχορηγούνται με ορισμένα φάρμακα. Έτσι οι στατίνες πρέπει να δίνονται με συνταγή γιατρού, ο οποίος πρέπει να ξέρει τι άλλα φάρμακα παίρνει ο ασθενής. Οι στατίνες μπορούν να μειώσουν την LDL χοληστερίνη κατά 30 έως 55% από την αρχική της τιμή ανάλογα με το φάρμακο που χορηγείται και τη δόση του.

 

Πρέπει να επισημανθεί ότι οι στατίνες αυξάνουν τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος και έτσι αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη σε μη διαβητικά άτομα. Κατά κανόνα αυτή η ήπια διαβητογόνος δράση των στατινών εξαρτάται από τη δόση των φαρμάκων και παρατηρείται πιο συχνά σε προδιαβητικά άτομα, δηλαδή σε άτομα που έχουν προδιάθεση να εμφανίσουν διαβήτη (για παράδειγμα σε άτομα με γλυκόζη νηστείας 100-125mg/dl, καθώς και σε παχύσαρκα άτομα).

Οι νέες στατίνες και η πιταβαστατίνη

Ωστόσο, φαίνεται ότι τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας διαφέρουν μεταξύ τους όσον αφορά την επίδραση τους στα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Σύμφωνα με μελέτες, η πραβαστατίνη και η πιταβαστατίνη, το τελευταίο φάρμακο αυτής της κατηγορίας που κυκλοφόρησε πρόσφατα, δεν ασκούν δυσμενή επίδραση στο μεταβολισμό των υδατανθράκων. Υπάρχουν μάλιστα ενδείξεις ότι αυτά τα φάρμακα μπορεί να μειώνουν την επίπτωση του νεοεμφανιζόμενου σακχαρώδη διαβήτη σε άτομα υψηλού κινδύνου. Επιπρόσθετα η πιταβαστατίνη (που κυκλοφορεί σε δισκία 1,2 και 4mg), παράλληλα με την αποτελεσματική μείωση της κακής (LDL) χοληστερίνης, φαίνεται ότι αυξάνει σε κάποιο βαθμό την καλή (HDL) χοληστερίνη. Ένα, επίσης, σημαντικό πλεονέκτημα του συγκεκριμένου φαρμάκου είναι ότι δεν εμφανίζει αλληλεπιδράσεις με άλλα συγχορηγούμενα φάρμακα.

 

 

 

*Μωυσής Ελισάφ, Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής                            Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Επιμέλεια άρθρου: Ρούλα Σκουρογιάννη

<< Επιστροφή στην λίστα

© BIO | info@biomagazine.gr

Powered by CreativeWorks