A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: core/Security.php

Line Number: 188

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 672

BIO Magazine - Πόσο αθώα ή πόσο εθιστική είναι η κατάχρηση του αλκοόλ; Δεκέμβριος 2015
Δεκέμβριος 2015 No38

BIO Health

Πόσο αθώα ή πόσο εθιστική είναι η κατάχρηση του αλκοόλ;
Πόσο αθώα ή πόσο εθιστική είναι η κατάχρηση του αλκοόλ;

Είτε γιατί το επιβάλλουν κοινωνικοί λόγοι είτε για «χαλάρωση», η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών είναι μέρος της καθημερινότητάς μας. Πρόκειται για μία αθώα συνήθεια; Πότε αρχίζει να γίνεται επιβλαβής και σε τι συνίσταται η βλαβερή της επίδραση; Πώς θα ενημερώσουμε και θα προστατέψουμε τους εφήβους από την κατάχρηση του αλκοόλ; Η λεγόμενη «μελαγχολία των εορτών» μας κάνει να καταναλώνουμε περισσότερα οινοπνευματώδη ποτά; Αυτά μεταξύ πολλών άλλων συζητήσαμε με τον καθηγητή Ιατρικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α., κ. Ιωάννη Λιάππα, επιστημονικό υπεύθυνο του θεραπευτικού προγράμματος απεξάρτησης «ΑΘΗΝΑ»*, σε μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που δίνει απαντήσεις σε πολλά πράγματα για τα οποία δε διαθέτουμε επαρκή γνώση και τα οποία θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε στο νου μας για να προστατευθούμε και να προστατεύσουμε από τον εθισμό τον εαυτό μας και τους γύρω μας.

 

Για τους περισσότερους, οι μέρες των Χριστουγέννων δημιουργούν αίσθηση ευφορίας και αισιοδοξίας, για άλλους συνανθρώπους μας η έναρξη των γιορτών σηματοδοτείται από την εμφάνιση καταθλιπτικής συμπτωματολογίας και άγχους. Η κατανάλωση αλκοόλ αυξάνεται την περίοδο αυτή. Αιτία είναι η μη ρεαλιστική προσδοκία που εναποθέτουμε στις ημέρες αυτές;

Σωστή ερώτηση. Το θέμα είναι ότι στις γιορτές, εννέα στους δέκα ανθρώπους πιστεύουν ότι αυτοί πέρασαν άσχημα, ενώ όλοι οι άλλοι περνούν θαυμάσια. Αυτό είναι ένα παραμύθι, δηλαδή, ότι οι γιορτές είναι μία περίοδος κατά την οποία όλοι είναι χαρούμενοι και ευτυχισμένοι, όπου λίγο το θέλει το πολιτισμικό πλαίσιο, λίγο το θέλουν οι παλιές ευτυχισμένες ημέρες άλλων εποχών, όταν πολλά γύρω μας δεν είχαν απαξιωθεί -μιλάω για πολύ καιρό πριν και όχι μόνο πριν την κρίση- τα παλιά καρτ ποστάλ, τα χιονισμένα Χριστούγεννα, οι μύθοι γύρω από τις γιορτές. Οι άνθρωποι, πλέον, δεν πιστεύουν σε μύθους, τους έχουν καταργήσει χωρίς να τους έχουν αντικαταστήσει. Και εδώ υπάρχουν δύο λόγοι υπερκατανάλωσης οινοπνεύματος: ο ένας είναι ότι το «καλούν» οι γιορτινές ώρες ό άλλος είναι το γεγονός ότι κάποιος ζώντας μέσα στην ανέχεια, τη μοναξιά και την απαξίωση, καταφεύγει στην υπερκατανάλωση οινοπνεύματος για να «ξεχαστεί».

Τι θα πρέπει να γνωρίζει ο κόσμος, που θεωρεί το οινόπνευμααθώο ή μέρος του σημερινού «lifestyle»;

Ο κόσμος έχει πονηρέψει πια. Η κατανάλωση αλκοόλ είναι όντως μία τάση «lifestyle» αλλά δεν είναι πλέον ανυποψίαστοι οι άνθρωποι γύρω από αυτό. Ξέρουν ότι υπάρχει πρόβλημα. Καταναλώνεται πολύ οινόπνευμα και η ουσία αυτή είναι μία από τις πιο εθιστικές ουσίες. Το οινόπνευμα ανήκει στην ίδια κατηγορία, αναφορικά με τον εθισμό με όλες τις άλλες εθιστικές ψυχότροπες ουσίες και είναι ίσως μία από τις χειρότερες. Οι υπηρεσίες υγείας, στα δυτικά κράτη, δαπανούν το μισό τους προϋπολογισμό για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που προκαλεί το οινόπνευμα και το άλλο μισό για όλες τις άλλες εθιστικές ουσίες.

Ίσως, επειδή το οινόπνευμα είναι πιο προσιτό και δεν είναι παράνομο….

Ναι, αυτοί είναι κάποιοι από τους λόγους. Είναι εύκολη ουσία κατάχρησης. Είμαστε μία οινοπαραγωγός χώρα. Από  ό,τι φαίνεται και σε όλες τις έρευνες η διαθεσιμότητα είναι ο πρώτος παράγοντας που κάνει τη χρήση να επισυμβαίνει. Το περιβάλλον έχει φοβερή διαμορφωτική επίδραση. Το οινόπνευμα είναι μία ιδιαίτερα πολύπλοκη ουσία, αναφορικά με το πώς επιδρά στον εγκέφαλο. Επηρεάζει καταλυτικά και τροποποιεί πάρα πολλές βιολογοκυταρικές λειτουργίες  και μπαίνει κανείς σε ένα παιχνίδι αιτίας-αποτελέσματος του τύπου «η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα», με την έννοια ότι το οινόπνευμα άμεσα φαίνεται να λύνει τα προβλήματα που δημιουργεί ενώ έμμεσα και μακροχρόνια τα επιδεινώνει.  Τι εννοώ με αυτό: ένας αγχώδες άτομο, πίνοντας νιώθει καλύτερα διότι το οινόπνευμα έχει αγχολυτική δράση άμεσα, όμως μακροχρόνια η δράση του είναι αγχοπαραγωγική!  Ένας καταθλιπτικός πίνοντας φτιάχνει προσωρινά τη διάθεσή του. Το οινόπνευμα,όμως, είναι καταθλιπτικογόνος ουσία. Όλοι οι εθισμένοι στο οινόπνευμα έχουν πάρα πολύ υψηλή κατάθλιψη. Οι άνθρωποι που πραγματικά δεν πάσχουν από πρωτογενή κατάθλιψη, μπορούν να ξεφύγουν από τη συνήθεια, με αποχή λίγων εβδομάδων, διότι η κατάθλιψή τους υποχωρεί άμεσα μετά τη διακοπή της ουσίας. Όλο αυτό, όπως αντιλαμβάνεστε, προκαλεί ένα φαύλο κύκλο, όπου το οινόπνευμα χρησιμοποιείται για να νιώσουμε καλύτερα αλλά μας κάνει την άλλη μέρα να νιώθουμε χειρότερα, το ξαναπίνουμε για να νιώσουμε καλύτερα και όλο αυτό που νομίζουμε ότι διορθώνεται άμεσα, βάζει την υποθήκη για να νιώσουμε όλο και χειρότερα, μετέπειτα. Είναι, κυριολεκτικά σαν τις κινήσεις που κάνει κάποιος για να ξεφύγει  από την κινούμενη άμμο. Δεν υπάρχει όργανο και φυσιολογικό (με την έννοια της φυσιολογίας) σύστημα που δεν βλάπτεται ή διαταράσσεται από τη μακροχρόνια κατάχρηση οινοπνεύματος.

Από τη μακροχρόνια χρήση και από τις μεγάλες ποσότητες;

Αυτό εξαρτάται και από τη δυνατότητα που έχει κάθε άνθρωπος να μεταβολίσει το οινόπνευμα και όχι πόσο αντέχει να πίνει χωρίς να μεθάει.

Η ιατρική προτροπή «ένα ποτηράκι κόκκινο κρασί την ημέρα» είναι υπερβολή, μακροχρόνια;

Όχι, το ένα ποτηράκι δεν είναι υπερβολή, αρκεί να είναι μόνο ένα ποτηράκι. Αλλά αυτό συνήθως, για μεγάλο ποσοστό ανθρώπων, είναι η έναρξη για να αρχίσουν την κατάχρηση. Όπως όλοι οι καπνιστές έχουν ξεκινήσει  με ένα τσιγάρο –για να δώσουμε ένα αναλογικό παράδειγμα- και φτάνουν τελικά να καπνίζουν τέσσερα πακέτα την ημέρα έτσι συμβαίνει και με το οινόπνευμα.

Γενικότερα, ο εθισμός στο αλκοόλ αποτελεί σοβαρό κοινωνικό και ψυχιατρικό πρόβλημα. Το ευρύ κοινό γνωρίζει τις επιμέρους βλάβες που προκαλεί το αλκοόλ στα νευρικά κύτταρα και την ψυχική υγεία;

Το κοινό είναι ενήμερο για μια πολύ αόριστη κατάσταση: την κατάντια του αλκοολικού. Ο περισσότερος κόσμος πιστεύει ότι δε θα γίνει αλκοολικός,ενώ ήδη βρίσκεται στο στάδιο της επιβλαβούς χρήσης. Υπάρχει έντονη άρνηση των ατόμων να πιστέψουν ότι θα τους βλάψει το αλκοόλ. Ένας αλκοολικός πρέπει να πιεστεί πολύ για να έρθει σε μία υπηρεσία υγείας για βοήθεια. Πιστεύει ότι δεν υπάρχει ακόμη πρόβλημα για τον ίδιο, ενώ ήδη βρίσκεται βαθιά μέσα στο πρόβλημα. Η άρνηση είναι από τους πιο χαρακτηριστικούς μηχανισμούς άμυνας που εμποδίζουν τον αλκοολικό να ζητήσει βοήθεια εγκαίρως και να έχει γνώση αυτού που του συμβαίνει.

Οι βλάβες που προκαλεί το αλκοόλ είναι μόνιμες στα νευρικά κύτταρα;

Το οινόπνευμα «αγαπάει» πολύ το νευρικό ιστό και κάνει ζημιές σε όλο το νευρικό σύστημα από τον εγκέφαλο έως τα περιφερικά νεύρα των άνω και κάτω άκρων. Η χρόνια χρήση προκαλεί βλάβες και προοδευτικά φτάνει σε μία κατάσταση που ονομάζεται «αλκοολική άνοια». Κάτι σαν τη νόσο του Αλτσχάιμερ δηλαδή. Η παθολογική αυτή οντότητα είναι μία κατάσταση που κάποτε αμφισβητήθηκε αλλά φαίνεται να επανέρχεται. Ένας ανοϊκός τύπος αλκοολικού συνδρόμου που προκαλείται από το οινόπνευμα. Το περίεργο με αυτό είναι ότι δεν ξέρουμε ποια ποσότητα και ποιο χρονικό διάστημα κατάχρησης αρχίζουν να το προκαλούν, διότι για κάθε άνθρωπο είναι μοναδικά τα όρια της αντοχής του, με την έννοια της κατασκευαστικής του δομής και του συστήματος των γονιδίων του. Από εκεί και πέρα, αν αυτό σταματήσει μετά από ένα χρονικό διάστημα, επανέρχεται ο εγκέφαλος, παρόλο που στη μαγνητική τομογραφία -αν το παρατηρήσουμε- εμφανίζει μία συρρικνωμένη εικόνα. Δυστυχώς, δεν ξέρουμε από ποιο σημείο και μετά δεν επανέρχεται.

Επανέρχεται επειδή η αιτία είναι εξωτερική και όχι κάποια πάθηση που προκάλεσε τη βλάβη των κυττάρων;

Τη βλάβη αυτή θα μπορούσαμε να την παρομοιάσουμε με το φαινόμενο της σκουριάς στο μέταλλο, που, αν σε κάποιο αρχικό στάδιο το γυαλίσουμε, φεύγει, ενώ αν η σκουριά προκαλέσει τρύπα στο μέταλλο, δε διορθώνεται και αν διορθωθεί αφήνει σημάδι. Επίσης το οινόπνευμα, καταστρέφει να περιφερικά νεύρα των ποδιών, επηρεάζει ιδιαίτερα την παρεγκεφαλίδα, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η ισορροπία, κάνοντας τον αλκοολικό να προσπαθεί ιδιαίτερα για να μην πέσει. Επίσης, διαταράσσει τη συνολική λειτουργία του νευρικού ιστού σε μεγάλο βαθμό.

Ποιες οι βλάβες που προκαλεί το αλκοόλ στην ψυχική υγεία;

Η σχέση του αλκοόλ με την ψυχική υγεία είναι σύνθετη. Μπορεί να προηγείται του αλκοόλ το πρόβλημα ψυχικής υγείας, να συμβαδίζει με τη χρήση ή και να έπεται αυτής. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας, που σχετίζονται με το αλκοόλ είναι αγχώδεις διαταραχές και κατάθλιψη, σε μεγάλο βαθμό των χρηστών, από ποσοστά 40% έως 60%, σύμφωνα με τις περισσότερες έρευνες, ενώ σε άλλες τα ποσοστά ανέρχονται στο επίπεδο του  80%.

Συμπεράσματα ερευνών αναφέρουν ότι ο μέσος όρος μείωσης της διάρκειας ζωής του ατόμου που είναι εξαρτημένο από το αλκοόλ είναι από 10 έως 15 έτη.

Είναι ακριβώς έτσι. Η Ελλάδα –σύμφωνα με την ευρωπαϊκή επιτροπή υγείας- στις νεαρές ηλικίες έχει μία θλιβερή πρωτιά. Οι νέοι έρχονται πρώτοι σε κατανάλωση αλκοόλ και ξεκινούν πολύ νωρίτερα από ότι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η απότομη διακοπή κατανάλωσης του οινοπνεύματος -χωρίς ψυχολογική και φαρμακευτική υποστήριξη- επιφέρουν συμπτώματα παρόμοια με πολλές σημαντικές ψυχιατρικές διαταραχές;

Αναμφίβολα, αλλά εξαρτάται από το βαθμό εξάρτησης και την ποσότητα που καταναλώνει το εθισμένο άτομο σε σταθερή βάση. Για τους βαριά αλκοολικούς, η απότομη διακοπή επιφέρει πολύ έντονη αντίδραση που λέγεται deliriumtremence, κάτι που πολύ συχνά μπορεί να έχει και θανατηφόρο κατάληξη, αν είναι σε μεγάλο βαθμό εγκατεστημένη η εξάρτηση από την ουσία. Το deliriumtremence, αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσει μόνιμες βλάβες του εγκεφάλου, τύπου νόσου Αλτσχάιμερ, από την καταστροφή του κεντρικού νευρικού συστήματος ακόμα και σε νέα άτομα,.

Υπάρχουν άτομα που -ενώ πάσχουν από αλκοολισμό- δεν το γνωρίζουν;

Το αρνούνται, όχι δεν το γνωρίζουν. Η άρνηση εδώ είναι ένας ψυχολογικός μηχανισμός: συμβαίνει ανεπίγνωστη άγνοια. Δηλαδή, το αγνοώ αλλά δεν γνωρίζω ότι το αγνοώ. Βέβαια, πολλοί βρίσκουν χιλιάδες δικαιολογίες μέχρι να φτάσουν στο απροχώρητο και να ζητήσουν βοήθεια.

Οι δικοί τους άνθρωποι, όσοι τους νοιάζονται, πώς θα αναγνωρίσουν τα ανησυχητικά σημάδια; Ποιο είναι το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα που αν παρατηρήσουν είναι απόλυτα αναγκαία η βοήθεια του ειδικού;

Αν το άτομο αρχίζει να πίνει μόλις ξυπνήσει το πρωί. Επίσης, αν δεν πιει για μία δύο ημέρες και αρχίσουν να τρέμουν τα χέρια του. Έτσι, πρέπει να πιει για να νιώσει θεαματικά καλά. Αυτά είναι σημάδια προχωρημένης εξάρτησης.

Η εξάρτηση είναι οργανική ή ψυχολογική;

Οργανική και ψυχολογική αν δεν πάρει κανείς –κατά τη διάρκεια της απότομης διακοπής χρήσης της ουσίας- μεγάλες ποσότητες βιταμινών τους συμπλέγματος Β και υποκατάστατες ουσίες, που θα καλύψουν την έλλειψη οινοπνεύματος θεραπευτικά, μπορεί να βιώσει φοβερές παραισθήσεις ακόμα και να πέσει σε κώμα ή να φτάσει στο θάνατο. Το βαρύ deliriumtremence δεν είναι σπάνια κατάσταση. Η παθολογική αυτή κατάσταση έχει διαβαθμίσεις. Υπάρχει οργανική αλλά και φυλετική δυνατότητα να μεταβολίζεται το οινόπνευμα και για αυτό υπάρχει μεγάλη διαφορά στην ανοχή. Για παράδειγμα, οι Ιρλανδοί είναι οι πιο ανθεκτικοί στο οινόπνευμα και για αυτό πολλοί γίνονται αλκοολικοί, διότι, αφού δεν τους πειράζει, πίνουν πιο πολύ και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αντίθετα, λιγότερο ανθεκτικοί στο οινόπνευμα είναι οι Ασιατικοί λαοί, Κινέζοι, Ιάπωνες, οι Ινδιάνοι του Καναδά, οι Εβραίοι, γιατί δεν έχουν επαρκείς ποσότητες ενζύμων για να κάψουν την αλκοόλη. Οι γυναίκες, από τη δομή τους  έχουν μικρότερες ποσότητες ενζύμων σε σχέση με τους άντρες και για αυτό και οι γυναίκες μεθούν πιο εύκολα.

Η πρόληψητης υποτροπής στον αλκοολισμό γίνεται με φαρμακευτική αγωγή σε συνδυασμό με ψυχοθεραπευτική παρέμβαση και κοινωνική υποστήριξη;

Ακριβώς όπως το λέτε. Αν υπάρχουν προβλήματα ψυχολογικά, πρέπει αυτά να αντιμετωπιστούν και το άτομο να υποστηριχτεί στο οικογενειακό, το επαγγελματικό και το ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο, ώστε να μπορέσει να διατηρήσει ένα μεγάλο διάστημα αποχής για να σταθεροποιήσει το θεραπευτικό αποτέλεσμα που πέτυχε.

Τι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε για τους παράγοντες που κάνουν επικίνδυνη τη χρήση του αλκοόλ;

Το οινόπνευμα γίνεται επικίνδυνο από πολλούς παράγοντες. Υπάρχουν πολλοί κοινωνικοί παράγοντες που μπορούν ευκολότατα να κάνουν το άτομο να νιώσει χειρότερα και να καταφύγει στο οινόπνευμα. Σε παλιότερες δεκαετίες, δεν πίναμε, διότι αυτό δεν ήταν στη μόδα. Το πολύ να πίναμε ένα ποτό όλο το βράδυ. Σήμερα τα παιδιά, από δεκατεσσάρων ετών, πρέπει να πιουν για να ακολουθήσουν τη μόδα. Κάθε γνωστό κλαμπ ανοίγει στη 01:30 π.μ. και το «must» είναι, μέχρι το πρωί που θα φύγουν από εκεί, να πίνουν συνεχώς σφηνάκια. Παλιά σε κάποια «κουλτουριάρικα» ταβερνάκια οι νέοι πίνανε μερικά ποτήρια κρασί και το αιτούμενο δεν ήταν να μεθύσουν αλλά να συζητάνε κάποια επίκαιρα θέματα ως το πρωί. Σήμερα, ο έφηβος θα πιει και 10 σφηνάκια περιεκτικότητας 40% σε αλκοόλ, ενώ παλιά πίναμε -όχι επειδή ήμασταν καλά παιδιά αλλά γιατί έτσι ήταν το κοινωνικό «must» της εποχής- ένα-δύο ποτήρια κρασί περιεκτικότητας 7% σε οινόπνευμα. Με αυτό το «lifestyle» τα παιδιά έχουν ήδη εμπλακεί στο παιχνίδι της κατάχρησης οινοπνεύματος. Ο σύγχρονος πολιτισμός – με τη μόδα που περιγράψαμε πριν και μέσα από κοινωνικές πιέσεις όπως η οικονομική κρίση – συνηγορεί στη ροπή του ατόμου προς το αλκοόλ. Δεν ορίζει άμεσα ο πολιτισμός στον άνθρωπο να καταναλώνει αλκοόλ,όμως, τον στρεσάρει τόσο πολύ που τον οδηγεί να πιει, με τελικό αποτέλεσμα να χαλάσει την οικογένειά του (αν η σχέση δεν είναι καλά σταθεροποιημένη), να κάνει ψευτοκατάθλιψη και άγχος για το πόσο μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις και τελικά να εμπλακεί σοβαρά με την ουσία. Για παράδειγμα  η «γιάπικη συμπεριφορά», το άτομο που δουλεύει όλη ημέρα, σε μία μεγάλη εταιρία κάτω από ιδιαίτερα πιεστικές συνθήκες, τα «socialdrinks»,  το χαρακτηριστικό «θα πιω ένα ποτό για να χαλαρώσω» και η κριτική που δέχεται για το ποτό από το περιβάλλον και επιδεινώνει την κατάσταση, είναι ένα μπέρδεμα βιολογίας, ψυχολογίας, κοινωνικών δεδομένων και πολιτισμικού παρόντος. Στη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής, μία εξαιρετικά πιεστική εποχή, δεν υπήρχαν αλκοολικοί, γιατί πολύ απλά δεν υπήρχε οινόπνευμα. Η εύκολη πρόσβαση, η προσιτή τιμή και η νομιμοποίηση ευνοούν τη μεγαλύτερη χρήση αλκοόλ, το οποίο –να μην ξεχνάμε –ότι αποτελεί την πιο επικίνδυνη στον εθισμό ουσία.

Επιγραμματικά, ποιο μήνυμα πρέπει να στείλουμε για την κατανάλωση του αλκοόλ;

Η κατανάλωση πρέπει να είναι λελογισμένη, να μη θεωρείται ακίνδυνη και όταν χτυπάνε καμπανάκια, όπως όταν το κόστος (ψυχολογικό) είναι μεγαλύτερο από το κέρδος, θα πρέπει κανείς να συμβουλεύεται τον ειδικό. Όταν το παιδί γυρίσει το βράδυ μεθυσμένο αυτό πρέπει να προβληματίσει έντονα τους γονείς. Δεν αποτελεί το ποτό μέθοδο αυτοθεραπείας. Θεραπεία είναι να εκλείψουν ή να αντιμετωπιστούν οι καταστάσεις που προκαλούν άγχος και κάνουν τα άτομα να καταφεύγουν στο αλκοόλ και όχι να καλύπτονται τα συμπτώματα κάτω από τη χρήση οινοπνεύματος.

Άρα, καλά έκαναν οι αρχαίοι Έλληνες και έπιναν κρασί και όχι οίνο…

Στα περίφημα συμπόσια της κλασσικής περιόδου οι Αθηναίοι είχαν ιδιαίτερη διαδικασία του νερώματος του οίνου, για αυτό και έπιναν στα ανάκλιντρα, γιατί έτσι γινόταν προοδευτική απορρόφηση του οινοπνεύματος από τον οργανισμό. Οι αρχαίοι Έλληνες έπιναν τον «κεκραμένονοίνον» δηλαδή το κρασί νερωμένο με ικανή ποσότητα νερού. Μόνο οι Μακεδόνες, από τους Έλληνες, έπιναν άκρατο οίνο. Αυτό εξηγεί γιατί ο Αλέξανδρος  κάποιες φορές πίνοντας γινόταν εκτός εαυτού. Αυτό όμως θέλει περισσότερες λεπτομέρειες για να αναλυθεί και δεν είναι το παρόν θέμα μας. Συμπερασματικά στη συζήτηση αυτή θα λέγαμε ότι η χρήση οινοπνεύματος σε λελογισμένα πλαίσια είναι καλός σύντροφος, αντίθετα η αλόγιστη χρήση οινοπνεύματος συνιστά επικίνδυνο εχθρό του ανθρώπου .

* Το Θεραπευτικό Πρόγραμμα «ΑΘΗΝΑ» προέκυψε από τη συνεργασία της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με τον ΟΚΑΝΑ. Ξεκίνησε τη λειτουργία του το Μάιο του 1998 και αποτελεί μετεξέλιξη του Ειδικού Εξωτερικού Ιατρείου για Ουσιοεξαρτημένα Άτομα της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, που λειτουργούσε από το 1988. 

Τηλ 210 7757692 φαξ 210 7753240 email drugfree@hol.gr

 

 

 

 

ΣυνέντευξηΡούλα Σκουρογιάννη

<< Επιστροφή στην λίστα

© BIO | info@biomagazine.gr

Powered by CreativeWorks