A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: core/Security.php

Line Number: 188

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 672

BIO Magazine - Μοριακή απεικόνιση Δεκέμβριος 2015
Δεκέμβριος 2015 No38

BIO Health

Μοριακή απεικόνιση
Μοριακή απεικόνιση

Η εξατομικευμένη θεραπεία στοχεύει, στην κατανόηση των γενετικών δεδομένων ενός ασθενούς, για την καλύτερη χορήγηση θεραπευτικής αγωγής, με απώτερο στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και τη μείωση του κόστους της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Σε ένα από τα εργαλεία για τη στοχευμένη θεραπεία αναφέρεται το άρθρο του Αναπληρωτή Καθηγητή της Ιατρικής, Στάθη Ευσταθόπουλου*, στη μοριακή απεικόνιση.

 

Τι είναι η μοριακή απεικόνιση

Η μοριακή απεικόνιση ορίζεται ως η ανίχνευση, ο χαρακτηρισμός και η ποσοτικοποίηση βιολογικών διαδικασιών σε κυτταρικό και υπο-κυτταρικό επίπεδο σε ανθρώπους και ζώντες οργανισμούς.

Η μοριακή απεικόνιση επιτρέπει την ανίχνευση βλαβών σε πολύ πρώιμο στάδιο, τον προσδιορισμό παθολογικών διεργασιών και την παροχή πληροφοριών που δεν είναι δυνατόν να αποκτηθούν με τις συμβατικές απεικονιστικές τεχνικές. Συνεισφέρει σημαντικά στον καθορισμό της έκτασης της νόσου, στην αξιολόγηση της εξέλιξή της καθώς και στην ακριβή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας. Ως εκ τούτου, η μοριακή απεικόνιση είναι ένα εργαλείο το οποίο αποτελεί ‘’κλειδί’’ για τη στοχευμένη και εξατομικευμένη θεραπεία.

 

Διαθέσιμα συστήματα μοριακής απεικόνισης

Τα κυριότερα συστήματα μοριακής απεικόνισης που είναι διαθέσιμα στην κλινική πράξη είναι η Τομογραφία Εκπομπής Ποζιτρονίων (Positron Emission Tomography-PET) και η απεικόνιση με Μαγνητικό Συντονισμό (Magnetic Resonance Imaging-MRI).  

Η Ποζιτρονική Τομογραφία με τη χρήση 18 φθοριο-δεσοξυ-γλυκόζης (18F-FDG) και η Μαγνητική Τομογραφία βρίσκουν ευρεία εφαρμογή στην ογκολογία, την καρδιολογία και τη νευρολογία.

Εκτός από τα υψηλής τεχνολογίας απεικονιστικά συστήματα καθοριστικό ρόλο στην μοριακή απεικόνιση παίζουν τα σκιαγραφικά μέσα αντίθεσης. Την τελευταία δεκαετία η έρευνα για την απεικόνιση με τη χρήση νανοσωματιδίων έχει αυξηθεί σημαντικά. Τα νανοσωματίδια λόγω των μοναδικών τους ιδιοτήτων μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως σκιαγραφικά μέσα αντίθεσης βρίσκοντας εφαρμογή σε όλες σχεδόν τις απεικονιστικές τεχνικές.

 

Το μέγεθος των νανοσωματιδίων που χρησιμοποιούνται ως σκιαγραφικά κυμαίνεται από 10-100 nm ενώ οι βασικότεροι τύποι που χρησιμοποιούνται σε βιοïατρικές εφαρμογές είναι τα νανοσωματίδια οξειδίου του σιδήρου, τα νανοσωματίδια χρυσού και οι νανόφουσκες.

 

 

Η απεικόνισή τους βασίζεται στη πρόσληψή τους από τα μακροφάγα. Πολλά είδη νανοσωματιδίων έχουν πάρει έγκριση από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων της Αμερικής και της Ευρώπης.

Στην απεικόνιση με μαγνητικό συντονισμό, τα νανοσωματίδια έχουν χρησιμοποιηθεί επιτυχώς στην κλινική πράξη, στην ογκολογία για την ανίχνευση πρωτοπαθών όγκων και μεταστάσεων στους λεμφαδένες και στην καρδιολογία για την ανίχνευση αθηρωματικής πλάκας, ανευρύσματος κοιλιακής αορτής και εμφράγματος του μυοκαρδίου. Επιπλέον, τα νανοσωματίδια χρησιμοποιούνται σε προκλινικές εφαρμογές στην υπολογιστική τομογραφία και τους υπερήχους.

 

From Harisanghani et al.: Noninvasive Detection of Clinically Occult Lymph Node Metastases in Prostate cancer, N Engl J Med 2003; 348:2491-2499.

 

Τα νανοσωματίδια ως σκιαγραφικά μέσα αντίθεσης παρουσιάζουν μια σειρά πλεονεκτημάτων σε σχέση με τα συμβατικά σκιαγραφικά, όπως υψηλότερη ευαισθησία και ειδικότητα και καλύτερη αντίθεση εικόνες. Παρουσιάζουν καλή βιοσυμβατότητα ενώ έχουν ελάχιστη τοξικότητα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ακόμα και σε ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.

Η ακριβής και πρώιμη διάγνωση που προσφέρει η μοριακή απεικόνιση με τη χρήση νανοσωματιδίων συμβάλλει στην αποτελεσματική και στοχευμένη θεραπεία που σημαίνει βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς και μείωση της θνησιμότητας.  Αν αναλογιστεί κανείς ότι το ετήσιο κόστος στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση του καρκίνου ανέρχεται στα €126 δις και για τα καρδιαγγειακά νοσήματα στα €196 δις είναι εύκολο να συμπεράνει ότι η έγκυρη και ακριβής διάγνωση συνεπάγεται ελάττωση του οικονομικού κόστους που προέρχεται από τη μειωμένη παραγωγικότητα του ασθενούς, τη θεραπεία και τη νοσηλεία του.

 

 

 

Η Ευρώπη δείχνει να έχει αντιληφθεί τη σημαντικότητα και τη σπουδαιότητα της έγκυρης διάγνωσης και έχει στρέψει το ενδιαφέρον της σε νέες τεχνικές όπως είναι η μοριακή απεικόνιση με τη χρήση νανοσωματιδίων. Ήδη, σε κάθε σχεδόν Ευρωπαϊκή χώρα έχουν αναπτυχθεί πλατφόρμες με σκοπό την ενημέρωση σε θέματα νανοïατρικής και την ανταλλαγή πληροφοριών. Η έρευνα στο πεδίο της νανοïατρικής έχει υποστηριχθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και χρηματοδοτείται μέσω ερευνητικών προγραμμάτων (FP7, HORIZON 2020).

Ωστόσο, στην Ελλάδα παρατηρείται έλλειψη χρηματοδότησης όσον αφορά καινοτόμες τεχνικές. Υπάρχει λοιπόν επιτακτική ανάγκη χρηματοδότησης με σκοπό την εφαρμογή καινοτόμων τεχνικών στην κλινική πράξη, την ενίσχυση της νανοτεχνολογίας για ιατρική χρήση, τη μεταφορά γνώσης και την ανταλλαγή πληροφοριών με την υπόλοιπη Ευρώπη καθώς και τη συνεργασία της ακαδημαϊκής κοινότητας με τη βιομηχανία.

 

*Στάθης Ευσταθόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Β' Εργαστήριο Ακτινολογίας, στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών

Επιμέλεια άρθρου: Ρούλα Σκουρογιάννη

<< Επιστροφή στην λίστα

© BIO | info@biomagazine.gr

Powered by CreativeWorks