A PHP Error was encountered

Severity: Notice

Message: Only variable references should be returned by reference

Filename: core/Common.php

Line Number: 257

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: core/Security.php

Line Number: 188

A PHP Error was encountered

Severity: Warning

Message: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/biomagaz/cwcms_core/system/core/Exceptions.php:185)

Filename: libraries/Session.php

Line Number: 672

BIO Magazine - Άσθμα: μία νόσος χωρίς ηλικία Δεκέμβριος 2015
Δεκέμβριος 2015 No38

BIO Health

Άσθμα: μία νόσος χωρίς ηλικία
Άσθμα: μία νόσος χωρίς ηλικία

Το άσθμα, που ταλαιπωρεί χιλιάδες άτομα όλων των ηλικιών, είναι μία χρόνια πάθηση του αναπνευστικού συστήματος με κύριο χαρακτηριστικό της είναι η δύσπνοια. Η νόσος της οποίας η ονομασία προέρχεται από το ελληνικό ρήμα «ασθμαίνω», μέχρι τον 17ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε ως συνώνυμο της δύσπνοιας και αφορούσε περιγραφή καρδιακών και πνευμονικών νοσημάτων. Σήμερα, χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την περιγραφή αναπνευστικής νόσου με χαρακτηριστικά κλινικά σημεία και συμπτώματα. Με αφορμή την εκστρατεία ενημέρωσης για την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος (6 Μαΐου), η Ομάδας Άσθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας δίνει τις απαραίτητες πληροφορίες, ώστε να αναγνωριστούν έγκαιρα τα συμπτώματα του άσθματος και να αντιμετωπιστούν σωστά και αποτελεσματικά.

 

Τι είναι το άσθμα

Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος των αεραγωγών [μεγάλοι σωλήνες που αναπνέουμε] στην οποία συμμετέχουν πολλά κύτταρα και ουσίες που προκαλούν φλεγμονή. Η χρόνια αυτή φλεγμονή σε συνδυασμό με τη ιδιαίτερη ευαισθησία που έχουν οι βρόγχοι σε διάφορα ερεθίσματα [βρογχική υπεραντιδραστικότητα], οδηγεί σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια συριγμού, δύσπνοιας, βάρους στο στήθος και βήχα. Τα παραπάνω συνδυάζονται με κλείσιμο-μεταβαλλόμενη απόφραξη των αεραγωγών που αναστρέφεται είτε αυτόματα ή μετά από θεραπευτική παρέμβαση.

 

Συχνότητα της νόσου στην Ελλάδα

Σύμφωνα με πρόσφατη επιδημιολογική έρευνα της, 8,6% του γενικού πληθυσμού στην Ελλάδα έχει άσθμα. Η συχνότητα του άσθματος αυξάνεται με την ηλικία [Εικόνα 1].

 

Εικόνα 1. Επιπολασμός του άσθματος στην Ελλάδα ανάλογα με την ηλικία

Στο χάρτη της γεωγραφικής κατανομή της νόσου, φαίνεται ότι το άσθμα είναι συχνότερο στην Αττική, στην Πελοπόννησο και στην Κρήτη.

 

Ενδείξεις που υποψιάζουν για παρουσία άσθματος

Το άσθμα εκδηλώνεται συνήθως με παρατεινόμενο βήχα, συριγμό, βάρος στο στήθος και δυσκολία στην αναπνοή. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί έχουν εποχιακή κατανομή (συνήθως άνοιξη-φθινόπωρο) ή να παρατηρούνται σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Χαρακτηριστικά, τα συμπτώματα του άσθματος εμφανίζονται τη νύχτα ή νωρίς το πρωί, μετά από έκθεση σε αλλεργιογόνα, ερεθιστικές ουσίες ή κρύο αέρα, κατά τη διάρκεια της άσκησης, ή μετά από λήψη φαρμάκων (όπως οι β-αποκλειστές, η ασπιρίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη).

 

Η διάγνωση του άσθματος

Η διάγνωση του άσθματος βασίζεται στο ιστορικό και στη συμβατή κλινική εικόνα. Η τεκμηρίωση γίνεται με την ανεύρεση σημαντικής αναστρεψιμότητας στη σπιρομέτρηση (αύξηση του FEV1 κατά 12% και 200ml μετά από χορήγηση βρογχοδιασταλτικού φαρμάκου). Εναλλακτικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί η διακύμανση της μέγιστης εκπνευστικής ροής [PEFR] με τη χρήση ροομέτρου. Σε περιπτώσεις διαγνωστικής δυσκολίας χρησιμοποιούνται δοκιμασίες πρόκλησης που αξιολογούν τη βρογχική υπεραντιδραστικότητα (μεταχολίνη, μανιττόλη, ισταμίνη) ή ειδικές δοκιμασίες άσκησης για το άσθμα σε αθλητές. Όταν οι ασθενείς με άσθμα εμφανίζουν ιστορικό συμβατό με παρουσία ευαισθησίας σε αλλεργικούς παράγοντες, πρέπει να υποβάλλονται σε αλλεργικά τεστ με σκοπό την ταυτοποίηση αυτών των παραγόντων, ώστε να ληφθούν μέτρα αποφυγής ή να αντιμετωπιστούν κατάλληλα.

 

Η σύγχρονη θεραπεία του βρογχικού άσθματος

Η θεραπεία περιλαμβάνει γενικά και ειδικά μέτρα. Στα γενικά, ανήκουν η αποφυγή των αλλεργιογόνων και της έκθεση σε δυσμενείς περιβαντολλογικές συνθήκες και ερεθιστικούς παράγοντες. Στα ειδικά, περιλαμβάνονται φάρμακα που συνήθως δίνονται με τη μορφή εισπνοών και διακρίνονται σε ανακουφιστικά και ρυθμιστικά. Όλοι οι ασθενείς με άσθμα θα πρέπει να έχουν διαθέσιμο ένα εισπνεόμενο ανακουφιστικό φάρμακο, με συνηθέστερη επιλογή τους β2-διεγέρτες ταχείας έναρξης δράσης. Η βάση της ρυθμιστικής θεραπείας του άσθματος είναι τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, που θα πρέπει να λαμβάνονται σε επαρκή δόση καθημερινά από όλους τους ασθενείς με επίμονο άσθμα. Άλλα ρυθμιστικά φάρμακα είναι η μοντελουκάστη, οι β2-διεγέρτες μακράς δράσης και η θεοφυλλίνη. Οι ασθενείς με σοβαρό άσθμα μπορεί να λαμβάνουν κορτικοστεροειδή από το στόμα στη χαμηλότερη δυνατή δόση, ενώ για τους ασθενείς με σοβαρό αλλεργικό άσθμα έχει ένδειξη ένα μονοκλωνικό αντίσωμα έναντι της IgE, η ομαλιζουμάμπη.

 

Άσθμα και αθλητισμός

Η άσκηση είναι ένας από τους πιο γνωστούς παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνιση ή επιδείνωση αναπνευστικών συμπτωμάτων τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά. Τα συμπτώματα εμφανίζονται είτε κατά τη διάρκεια της άσκησης είτε μερικά λεπτά μετά το τέλος της και είναι ίδια με τα γενικά συμπτώματα του άσθματος :

  • Δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή – "λαχάνιασμα")
  • Βήχας
  • Συριγμός ("σφύριγμα" στην αναπνοή)
  • "Σφίξιμο" στο στήθος

Πολύ συχνά η άσκηση είναι ο μοναδικός εκλυτικός παράγοντας ασθματικών συμπτωμάτων και τότε μιλάμε για το άσθμα κατά την άσκηση ή ασκησιογενές άσθμα. Αυτό είναι πιο συχνό σε αθλητές υψηλών επιδόσεων. Για την διάγνωση του άσθματος κατά την άσκηση χρησιμοποιούνται ειδικές δοκιμασίες άσκησης. Η παρουσία άσθματος δεν πρέπει να αποτελεί λόγο αποφυγής της άσκησης. Αυτό που είναι απαραίτητο είναι η σωστή και έγκαιρη διάγνωση, η εκτίμηση της βαρύτητας του άσθματος και η χορήγηση της κατάλληλης θεραπείας από τον ειδικό γιατρό. Υπάρχουν διάσημοι αθλητές με άσθμα? Ασφαλώς και ναι. Αναφέρουμε ενδεικτικά το Μπέκαμ, το Ντομινικ Ουίλκινς, η αθλήτρια μαραθωνίου Ραντκλιφ. Σημειωτέον ότι το άσθμα  είναι η συχνότερη χρόνια νόσος μεταξύ των αθλητών των Ολυμπιακών Αγώνων.

 

Ιστοσελίδα πληροφόρησης για τους Έλληνες ασθενείς με άσθμα

Η ιστοσελίδα www.myasthma.gr  έχει δημιουργηθεί από ιατρούς - μέλη της Ομάδας Άσθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας που έχουν μεγάλη εμπειρία στο άσθμα σε όλα τα επίπεδα της φροντίδας του. Στόχος είναι η παροχή έγκυρων πληροφοριών για τη νόσο στους ασθενείς και τους συγγενείς τους, ενώ υπάρχει η δυνατότητα να στείλουν τις απορίες τους και να πάρουν έγκυρες κατευθύνσεις από ειδικούς ανώνυμα. Για κάθε όμως θέμα ο ασθενής πρέπει να συμβουλεύεται το Πνευμονολόγο του.

 

*Ευχαριστούμε τον ιατρό Στέλιο Λουκίδη, Επίκουρο Καθηγητή Πνευμονολογία, στην Ιατρική Σχολή Αθηνών και την ομάδα Άσθματος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρίας

<< Επιστροφή στην λίστα

© BIO | info@biomagazine.gr

Powered by CreativeWorks